Żyjemy w świecie pełnym niejasności i niepewności. Czy zawsze tak było? Nie: transformacja cyfrowa jest nowym zjawiskiem, a jej destrukcyjna siła jest ogromna. Ten stan rzeczy nazwano ostatnio VUCA. Czytaj dalej, aby dowiedzieć się, jak podejmować dobre decyzje dotyczące przyszłości w świecie VUCA.
Wydaje się, że każda dziedzina życia staje się cyfrowa. Eksperci mówią o przełomie. Efekty są widoczne w miejscu pracy, w społeczeństwie i w życiu społecznym. Zmiany, niepewność i konflikty są wszechobecne. Cyfrowe pomysły niszczą i eliminują produkty i rynki, które kiedyś odniosły sukces w epoce przemysłowej. Firmy znajdują się pod ogromną presją, aby reagować na te zmiany. Cztery litery opisują ten stan rzeczy: VUCA
Definicja VUCA: cztery wymiary teraźniejszości
Akronim VUCA pochodzi od czterech terminów:
- Zmienność: świat stał się ulotny – występują anomalie, szczyty i kryzysy w sensie pozytywnym i negatywnym. Pytanie: Jak to na nas wpływa?
- Niepewność: wiele rzeczy jest dziś nieznanych i niepewnych. Pytanie: Na czym nadal możemy polegać?
- Złożoność: problemy są często złożone i niełatwe do rozwiązania. Istnieje wiele wzajemnych zależności. Pytanie: Jak możemy to zmienić?
- Niejasność: istnieją sprzeczności i niejednoznaczności, z którymi musimy się pogodzić. Pytanie: Jak możemy pozostać zdolni do działania i realizowania naszych celów pomimo niejasnego otoczenia?
WIĘCEJ INFORMACJI
Trzy dobrze znane przykłady przełomowych modeli biznesowych należących do firm cyfrowych to:
W handlu detalicznym: internetowa platforma handlowa Amazon zaatakowała świat handlu detalicznego, a domy towarowe takie jak Karstadt i Hertie zbankrutowały i zniknęły z rynku.
Mobilność: serwis carpoolingowy Uber wypiera europejskich taksówkarzy z rynku i zamierza odebrać klientów firmom kurierskim, pogotowiu ratunkowemu i firmom kurierskim.
Turystyka: AirBnB wypiera branżę hotelarską, nie płaci podatków lokalnym władzom i szkodzi rynkowi nieruchomości mieszkaniowych w atrakcyjnych miastach.
VUCA – od szkoleń z zakresu zarządzania do pierwszej linii
Termin VUCA pojawił się po raz pierwszy w książce poświęconej zarządzaniu w połowie lat 80. Akronim ten opisuje coraz bardziej zagmatwane otoczenie. Jednak szerokie zainteresowanie wzbudził dopiero wtedy, gdy został wykorzystany przez American War College w programie nauczania po upadku muru berlińskiego w 1989 roku.
To wydarzenie i wszystkie zmiany, które po nim nastąpiły, natychmiast poddały w wątpliwość doktrynę wojskową z czasów zimnej wojny. Po trzydziestu latach niezmienności siły zbrojne Stanów Zjednoczonych potrzebowały nowej strategii dostosowanej do zmienionej rzeczywistości: co powinniśmy teraz zrobić i jak? VUCA stało się podstawą szkoleń z zakresu przywództwa, które pomagały ludziom zachować zdolność do działania na każdym szczeblu.
Wyzwania związane z przywództwem w dobie transformacji cyfrowej
Cztery terminy: zmienność, niepewność, złożoność i niejednoznaczność opisują charakter środowiska VUCA, w którym my i nasi pracownicy musimy działać teraz i w przyszłości. Tematem, o którym wszyscy mówią, są zmiany w biznesie. Potrzebujemy zarządzania zmianą. Transformacja cyfrowa przyspiesza zmiany, a cykle innowacji stają się coraz krótsze. Powoduje to zmienność.
Nikt nie jest w stanie przewidzieć, jak będzie wyglądała przyszłość ani które start-upy zniszczą kolejne międzynarodowe korporacje. W środowisku VUCA nie można już zidentyfikować przyczyny i skutku. Popełniamy więcej błędów w ocenie sytuacji, ponieważ nie potrafimy rozstrzygnąć niejednoznacznych sygnałów. Musimy to wszystko znosić.
Złożoność to coś więcej niż tylko komplikacja
Transformacja cyfrowa ma nową jakość. Nie możemy już reagować na wyzwania teraźniejszości, stosując strategie z przeszłości. Wtedy też istniały skomplikowane wyzwania, ale byliśmy w stanie je pokonać, analizując je i koncentrując się na tym, co najważniejsze. Dzisiejszych złożonych procesów nie da się w ten sposób zredukować bez ich rozbicia.
Zwinne organizacje: droga do przyszłości
Zmiana kultury korporacyjnej znajduje się na samym szczycie listy zadań do wykonania dla przedsiębiorstw w świecie VUCA. Musimy szybciej reagować na wymagania, rozwijać się w bardziej kreatywny sposób i lepiej służyć naszym klientom. Aby to osiągnąć, będziemy musieli zrewidować niektóre systemy przekonań, które nadal funkcjonują w wielu organizacjach.
Na przykład: przekonanie, że szef wie wszystko. Dzisiaj każdy musi nauczyć się uczyć od innych i razem z innymi. Potrzebujemy nowych umiejętności przywódczych. Tradycyjne myślenie departamentalne spowalnia nas i uniemożliwia zespołom wspólne poczucie odpowiedzialności za klienta i jego projekt.
„Aby niezawodnie prowadzić ludzi przez erę VUCA, menedżerowie potrzebują umiejętności VUCA, aby móc kompetentnie zarządzać niestabilnością”.
Melanie Vogel, ekspertka VUCA
Zarządzanie VUCA jako odpowiedź na świat VUCA
Harvard Business School proponuje ustanowienie zarządzania VUCA jako programu przywództwa w tych niepewnych czasach. Będzie to wymagało autentycznych liderów posiadających umiejętności, których nie można nauczyć się w szkołach biznesowych, pisze Bob Georges, autor tych czterech kontrstrategii:
- Wizja: Jasno zdefiniuj wartości korporacyjne jako odpowiedź na zmienność, trzymaj się ich i angażuj wszystkich.
- Zrozumienie: Zrozumienie, słuchanie i dowiedzenie się jak najwięcej – od klientów, pracowników i partnerów – pomaga przeciwdziałać niepewności. W sprzedaży i produkcji. Oznacza to uzyskanie pełnego obrazu działalności.
- Odwaga: W złożonym świecie można długo zastanawiać się nad tym, co jest dobre, a co złe, ale wynik pozostanie niepewny. Aby szybko podejmować decyzje, potrzebna jest odwaga. Decyzje wydają się ryzykowne, ale dają szansę na osiągnięcie sukcesu w czymś nowym.
- Zdolność adaptacji: Strategie długoterminowe narażone są na ryzyko, że zostaną wyprzedzone, zanim osiągną swój cel. Zdolność adaptacji jest niezwykle ważna w czasach sprzecznych dynamik. Nie tylko przetrwanie trudnych czasów, ale także wzmocnienie się jest jedną z umiejętności, które decydują o sukcesie w świecie VUCA.
Co oznacza skuteczne przywództwo w świecie VUCA?
- Bycie obecnym – wraz z całym personelem w każdym miejscu w firmie
- Dobre słuchanie – otwartość na różne, nowe i krytyczne opinie
- Samokształcenie – budowanie organizacji uczącej się
- Odwaga – zaangażowanie w inicjowanie zmian i zarządzanie nimi
- Inwestowanie – pomaganie pracownikom w osiągnięciu elastyczności (zestaw narzędzi, zestaw umiejętności, sposób myślenia)
- Zapewnienie wszystkim jasnego zrozumienia znaczenia tego, co robią
- Widoczne świętowanie małych sukcesów transformacji