Jest to sektor składający się głównie z małych i średnich przedsiębiorstw, które zdają sobie sprawę, że tradycja i innowacje muszą być stosowane łącznie, a zwrot z inwestycji jest kwestią krótko- lub średnioterminową. W tej nowej sytuacji niezbędne staje się zatrudnianie nowych, bardziej wykwalifikowanych specjalistów.
Niektórzy archeolodzy datują powstanie pierwszych winnic na Półwyspie Iberyjskim na okres między 4000 a 3000 r. p.n.e. To sprawia, że uprawa winorośli jest częścią naszej historii jako ludzi. Z ponad milionem hektarów upraw (15% światowej powierzchni i 30% powierzchni w Europie) nie ma żadnych wątpliwości, że Hiszpania jest jednym z największych producentów wina na świecie. Kraj ten produkuje ponad 32 miliony hektolitrów rocznie, z czego 23 miliony trafiają na rynki zagraniczne, co oznacza, że jest również wiodącym eksporterem.
Chociaż znaczenie tradycji jest szczególnie widoczne w procesach produkcji wina stosowanych w ponad 4000 winnicach w Hiszpanii, według danych opublikowanych przez Hiszpańskie Obserwatorium Rynku Wina (OEMV), ta ważna część hiszpańskiej struktury biznesowej również przechodzi niepowstrzymaną rewolucję wraz z wdrażaniem nowych technologii. Dla 70 kwalifikowanych nazw pochodzenia (w języku hiszpańskim DOC) innowacja ta pomaga im przejść do bardziej konkurencyjnej, precyzyjnej uprawy winorośli, aby produkować wysokiej jakości wina przy zrównoważonych kosztach produkcji.
Nowe narzędzia przyspieszające procesy decyzyjne
Internet rzeczy (IoT), duże zbiory danych, przetwarzanie w chmurze, analityka biznesowa, drony... Wszystkie te technologie wkroczyły do sektora uprawy winorośli i przyspieszyły procesy podejmowania decyzji strategicznych we wszystkich obszarach. Wykorzystują one obiektywne informacje i dane: od czujników po algorytmy i protokoły przetwarzania danych, które są w stanie szybko, dokładnie i skutecznie analizować nieskończoną liczbę zmiennych.
Jednak dobrze współgrają one z tradycją. Nie ma nic dziwnego w tym, że żarłoczne nietoperze i popularne „biedronki”, niektóre z własnymi „hotelami” dla owadów, dzielą przestrzeń z dronami, nowymi lokatorami winnic, aby zapobiegać, kontrolować i ograniczać możliwość szkód spowodowanych przez szkodniki, takie jak filoksera, co do tej pory wymagało wizualnych kontroli winnic. W trosce o zrównoważony rozwój rezygnują z używania pestycydów, aby pozostawić zwalczanie szkodników naturze i zwiększyć naturalną równowagę, minimalizując stosowanie środków chemicznych w walce z niepożądanymi pasożytami.
Obecnie dysponujemy aplikacjami, które analizują i interpretują zdjęcia wykonane przez drony. Odnoszą one informacje do zmiennych, takich jak produkcja, gęstość roślin i biomasa, dostarczając szczegółowe informacje na temat map upraw i udzielając zaleceń dotyczących nawożenia, nawadniania, przycinania i zmienności każdej analizowanej działki.
Które sieci społecznościowe są wykorzystywane przez największe winnice w Hiszpanii
Big Data w celu zwiększenia konkurencyjności
Ten proces modernizacji stworzył nową sytuację, obejmującą wykorzystanie cyfrowych długopisów, które gromadzą dane w celu zliczania gron według wielkości lub wagi winogron w całym cyklu dojrzewania, lub projekty Big Data, które zwiększają konkurencyjność sektora winiarskiego i zapewniają monitorowanie upraw oraz stresu wodnego każdej winorośli w czasie rzeczywistym, udostępniając informacje na urządzeniach mobilnych, za pomocą wiadomości tekstowych lub aplikacji internetowej. Obecnie istnieją innowacyjne procesy inteligentnej fermentacji i leżakowania wina, które wykrywają czynniki ryzyka w celu zapobiegania im, a także długa lista technologii mających na celu poprawę jakości i obniżenie kosztów.
Obejmują one systemy, które w ciągu kilku minut analizują zawartość alkoholu, potasu i poziom pH winogron, od codziennych analiz gleby opartych na przewodności i instalacji stacji pogodowych w samych winnicach, po szczegółowe badania pomagające w wyborze odpowiedniego korka lub ziarna drewna do dębowej beczki w celu określenia jej porowatości. Wszystko to minimalizuje wpływ na środowisko poprzez ograniczenie stosowania środków ochrony roślin, nawozów i wody do nawadniania oraz energii, w tym wykorzystanie energii geotermalnej w celu zmniejszenia emisji dwutlenku węgla.
Ogromne możliwości oferowane przez handel elektroniczny i turystykę winiarską
Innowacje wykraczają poza modernizację i wykorzystanie technologii w procesach produkcyjnych lub urządzeniach dostępnych w winnicach. Internet, nowe narzędzia marketingu cyfrowego i media społecznościowe znalazły swoje miejsce w winnicach, realizując trzy cele, które wyróżniają się na tle pozostałych: zwiększenie sprzedaży krajowej i międzynarodowej poprzez handel elektroniczny, promowanie turystyki winiarskiej oraz przyciągnięcie pokolenia millenialsów i nowych konsumentów, którzy są mniej zaznajomieni ze światem wina, aby stało się ono częścią ich preferencji kulturowych i rekreacyjnych.
Handel elektroniczny oferuje markom nowe, bardziej sprzyjające środowisko pełne możliwości. Środowisko to oferuje konsumentom inne, wyjątkowe doświadczenia dzięki usługom doradczym i konsultacyjnym, indywidualnemu podejściu oraz przyjemnemu i bezpiecznemu procesowi zakupów online, a następnie starannej dostawie produktu. W rezultacie nie jest zaskoczeniem rozprzestrzenianie się i boom sklepów internetowych sprzedających nieskończony wybór różnych marek i win. Tutaj doświadczenie nie ogranicza się tylko do zakupu: użytkownicy szukają również rekomendacji ekspertów ds. wina, informacji o tym, z jakimi potrawami łączyć wino, oraz porównań cen. Wszystkie te informacje muszą być stale aktualizowane.
Turystyka winiarska również odegrała ważną rolę w cyfryzacji winnic, z których część została przekształcona w luksusowe hotele i centra konferencyjne zaprojektowane przez najlepszych architektów na świecie. Ich gastronomia, przygotowywana przez znanych szefów kuchni, szlaki winne, degustacje i kluby winiarskie zrewolucjonizowały turystykę i doprowadziły do powstania stron internetowych specjalizujących się w wakacjach związanych ze światem wina.
Wielkość winnic – wyzwanie dla wdrażania technologii
Większość hiszpańskich winnic to małe i średnie przedsiębiorstwa, co w pewnym stopniu utrudnia im dostosowanie się do precyzyjnej uprawy winorośli. Aby pokonać tę przeszkodę, uruchomiono projekty mające na celu opracowanie systemów zdolnych do integracji różnych technologii czujników i Big Data w profesjonalnych winnicach, dla których tego rodzaju indywidualne inwestycje nie są opłacalne ze względu na ich niewielki rozmiar. Wśród innych działań, utworzenie grup roboczych w ramach Programa Nacional de Desarrollo Rural (Krajowego Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich) finansowanego przez hiszpańskie Ministerstwo Rolnictwa, Żywności i Środowiska (MAPAMA) oraz Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EAFRD) koncentruje się na współpracy między różnymi winnicami na określonym obszarze geograficznym.
Sprzedaż internetowa może być również nowym kanałem dla małych producentów wina. W związku z tym fundamentalne znaczenie ma przede wszystkim zbadanie wymagań operacyjnych i kosztów takich inicjatyw, aby ocenić, czy winnica powinna założyć własny sklep internetowy, korzystać ze sklepów stron trzecich, czy po prostu umieszczać swoje produkty na platformie handlowej.
Innowacje wymagają nowych profili zawodowych
Wszystkie te nowe technologie pomagają poszerzać rynki oraz przyciągać i utrzymywać klientów krajowych i międzynarodowych, ale stawiają również ważne wyzwania w zakresie logistyki i strategii marki. Wzrost wykorzystania technologii w branży winiarskiej tworzy nowe środowisko pracy, które wymaga dobrego szkolenia i wykwalifikowanego personelu. Od ekspertów w dziedzinie analizy danych i profesjonalistów posiadających rozległą wiedzę na temat marketingu cyfrowego i SEO (pozycjonowanie stron internetowych), którzy są w stanie dotrzeć do nowych rynków i przyciągnąć konsumentów mających niewielką wiedzę na temat świata wina, po twórców i projektantów zdolnych do ponownego wymyślenia opakowań i etykiet, współpracujących z wysoce profesjonalnymi działami sprzedaży. Wina o nowych smakach i kolorach – wielki krok naprzód w stosunku do klasycznych standardów obowiązujących w branży jeszcze kilka lat temu.
Tradycja nie jest sprzeczna z innowacyjnością. Razem otwierają one ogromne możliwości. Trzeba tylko umieć z nich skorzystać. Wznieśmy toast za tę odwieczną branżę wraz z Bachusem, bogiem wina i winobrania.