Jeśli chcesz pływać w cyfrowym oceanie w przyszłości, nie możesz bać się wody i musisz zrobić coś więcej niż tylko zamoczyć stopy. Kompetencje cyfrowe są bardzo poszukiwane, ale co to właściwie oznacza? Komisja Europejska przedstawiła aktualne i istotne informacje, a także motywację do szkolenia i dalszego kształcenia.
Jeśli chcesz pływać w cyfrowym oceanie w przyszłości, nie możesz bać się wody i musisz zrobić coś więcej niż tylko zamoczyć stopy. Kompetencje cyfrowe są bardzo poszukiwane, ale co to właściwie oznacza? Komisja Europejska przedstawiła aktualne i istotne informacje, a także motywację do szkolenia i dalszego kształcenia. Eksperci w dziedzinie edukacji i rynku pracy są zgodni: w XXI wieku kompetencje cyfrowe są tak samo ważną umiejętnością kulturową, którą każdy powinien opanować, jak czytanie czy pisanie. Nowa publikacja Komisji Europejskiej – DigComp 2.1 Ramy kompetencji cyfrowych dla obywateli – tworzy koncepcję ramową, która ma temu towarzyszyć. Koncepcja Wspólnego Centrum Badawczego (JRC) Komisji Europejskiej jest interesującą i aktualną próbą zarejestrowania różnych obszarów i wymiarów kompetencji cyfrowych. Przy tworzeniu koncepcji uwzględniono wyniki ponad 100 różnych publikacji na ten temat.
Czym dokładnie są kompetencje cyfrowe?
W odniesieniu do dyskusji na temat tego terminu istnieją różne próby definicji, które są w użyciu, a także kilka powiązanych nazw, takich jak kompetencje informacyjne, internetowe lub medialne. Autorzy koncepcji ramowej UE uwzględniają te różne aspekty i przedstawiają jasny obraz, aby uczynić kompetencje cyfrowe zrozumiałymi. Okładka broszury przedstawia cyfrowy ocean i osobę siedzącą na rozłożonym ekranie laptopa, jakby był to klif. Osoba ta patrzy na boję – gotowa zanurkować do wody i dowiedzieć się więcej o cyfrowym oceanie.
DigComp 2.1 – Ramy kompetencji cyfrowych dla obywateli
Opublikowane przez Komisję Europejską Ramy kompetencji cyfrowych dla obywateli mają na celu zapewnienie opartego na dowodach naukowych wsparcia dla europejskiego procesu tworzenia polityki i stały się punktem odniesienia dla rozwoju i strategicznego planowania inicjatyw w zakresie kompetencji cyfrowych.
Nadążanie za przemysłem 4.0 i cyfryzacją
Cyfryzacja i przemysł 4.0 już spowodowały poważne zmiany w naszym codziennym życiu i naszym świecie pod względem informacji i pracy. Jednak te liczne zmiany nie stały się jeszcze dla nas wyraźnie widoczne i zrozumiałe. Z tego właśnie powodu szczególnie ważne jest zwracanie uwagi na duże ilości nowych informacji i wszystkie innowacje. Aby to zrobić, potrzebne są kompetencje cyfrowe. Autorzy koncepcji ramowej zdefiniowali pięć różnych obszarów kompetencji, które mogą się z tym wiązać.
1. Informacja i innowacja idą w parze
Kompetencje w zakresie informacji i danych, a także przetwarzania danych, stanowią obszar kompetencji 1. Niezależnie od tego, czy chodzi o naukę, rzemiosło czy przemysł: jeśli chcesz być na bieżąco z najnowszymi osiągnięciami w swojej dziedzinie, musisz umieć wyszukiwać informacje w Internecie za pomocą różnych wyszukiwarek oraz filtrować, oceniać i zarządzać ogromnymi ilościami danych, treści i wyników wyszukiwania.
2. Komunikacja i zarządzanie projektami przyszłości
Obszar kompetencji 2 obejmuje komunikację i współpracę – ważne umiejętności dla przyszłego zarządzania projektami. Komunikacja za pośrednictwem poczty elektronicznej, smartfonów i technologii Voice over IP, takich jak Skype, jest już czymś oczywistym, ale dane i treści są również coraz częściej wymieniane i udostępniane w świecie pracy. Coraz więcej usług, czy to w banku, szpitalu czy administracji miejskiej, jest zarządzanych cyfrowo. Komunikacja za pomocą narzędzi cyfrowych podlega pewnym zasadom, często określanym jako netykieta. Nawet popularna niemiecka książka o zasadach zachowania w społeczeństwie, „Knigge”, od kilku lat zawiera rozdział poświęcony etykiecie w sieciach społecznościowych.
3. Aktywne uczestnictwo w Internecie z własnymi treściami
Obszar kompetencji 3 obejmuje wszystkie umiejętności związane z tworzeniem treści cyfrowych. Teksty, tabele, obrazy i ilustracje, pliki audio, filmy i samouczki – wszystkie te treści są opracowywane, produkowane i integrowane z istniejącymi strukturami. W tym celu należy posiadać wiedzę na temat praw autorskich i licencji, a także przydatne są (podstawowe) umiejętności programowania.
4. Bezpieczeństwo – nowa kultura korporacyjna i rozwój pracowników
Obszar kompetencji 4 dotyczy bezpieczeństwa, które jest szczególnie ważnym tematem w kontekście kultury korporacyjnej i rozwoju pracowników. W tym przypadku chodzi o skuteczną ochronę własnych urządzeń, treści i aplikacji, tak aby ważne dane firmowe (i oczywiście prywatne dane osobowe) dotyczące na przykład pracowników lub klientów nie mogły zostać skradzione (zhakowane). Komisja Europejska uwzględnia jednak w tym obszarze również ochronę zdrowia i dobrego samopoczucia (w tym ważne środki oszczędzania energii), ponieważ obecnie wiemy, że intensywne korzystanie z technologii cyfrowych może szkodzić zdrowiu ludzkiemu. Odpowiedzialni menedżerowie zwracają uwagę na bezpieczeństwo cyfrowe.
5. Problemy są po to, aby je rozwiązywać
Obszar kompetencji 5 obejmuje wszystkie umiejętności związane z rozwiązywaniem problemów, ponieważ autorzy zdali sobie sprawę, że problemy techniczne wszelkiego rodzaju są naturalną częścią cyfryzacji i cyfrowego oceanu, podobnie jak ryby w prawdziwym oceanie. Nowe urządzenia, programy i aplikacje wymagają coraz więcej nowych umiejętności, a dostosowanie rzadko odbywa się bez zakłóceń. Niezależnie od tego, czy jesteś osobą prywatną, pracownikiem czy członkiem kierownictwa: wraz z ewolucją cyfrową stało się niemal oczywiste, że każdy nieustannie napotyka luki w swojej wiedzy, musi regularnie aktualizować swoje kompetencje cyfrowe i, w idealnym przypadku, wspierać w tym swoich współpracowników i innych ludzi.
Kompetencje cyfrowe – poprawiaj krok po kroku, część 2 i część 3
Chcesz dowiedzieć się więcej o kompetencjach cyfrowych? W następnym wpisie na blogu, w części 2, omówimy podstawy i średni poziom kompetencji cyfrowych, a w części 3 zajmiemy się poziomem zaawansowanym i wysoce specjalistycznym.
Kompetencje cyfrowe – siatka do samooceny
Informacyjna siatka do samooceny własnych kompetencji cyfrowych jest dostępna do pobrania (w języku angielskim i niemieckim) i została opublikowana przez Cedefop – Europejskie Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego.
Kompetencje cyfrowe – siatka do samooceny:
https://europass.cedefop.europa.eu/sites/default/files/dc-en.pdf
Digitale Kompetenzen - Raster zur Selbstbeurteilung:
https://europass.cedefop.europa.eu/sites/default/files/dc_-_de.pdf