Dobre umiejętności komputerowe? To część tego. Ale przede wszystkim kompetencje cyfrowe stały się złożoną umiejętnością kulturową, której nabycie jest zdecydowanie zalecane. Każdy, kto chce być aktywny zawodowo i bezpiecznie w cyfrowym oceanie XXI wieku, powinien już teraz zacząć regularnie pływać na cyfrowych okrążeniach - aby trenować różne obszary kompetencji.
Pakiet kompetencji dla świata pracy XXI wieku jest gotowy. Obejmuje pięć różnych obszarów:
Kompetencje w zakresie informacji i danych, a także przetwarzania danych
Komunikacja i praca zespołowa (współpraca)
Tworzenie treści cyfrowych
Bezpieczeństwo
Rozwiązywanie problemów technicznych
Pakiet został opracowany przez Komisję Europejską w ramach koncepcji ramowej DigComp 2.1, którą przedstawiliśmy już w części 1 tej serii.
Kompetencje cyfrowe – szeroka podstawa na przyszłość
„Pożądane umiejętności obsługi komputera” to fraza, którą jeszcze niedawno można było spotkać w ogłoszeniach o pracę, oznaczająca, że kandydat potrafi dobrze obsługiwać komputer. Obecna koncepcja, obejmująca pięć wymienionych powyżej podstawowych obszarów kompetencji cyfrowych, wykracza daleko poza umiejętności obsługi komputera. Każdy z pięciu obszarów kompetencji obejmuje cztery kolejne poziomy biegłości, z których każdy ma dwie specyfikacje (patrz ilustracja poniżej) – od podstawowego (poziom 1 i 2) poprzez średniozaawansowany (3 i 4) do zaawansowanego (5 i 6) i wysoce specjalistycznego (7 i 8).
Cyfryzacja: zacznij od prostych zadań – i doskonal się
Prawdopodobnie wszyscy znamy tę sytuację: nowy system kasowy w handlu detalicznym, nowy program komputerowy do księgowości, nowa maszyna na hali produkcyjnej lub nowa baza danych w dziale sprzedaży. Ty lub Twoi pracownicy możecie być zaznajomieni z niektórymi prostymi zadaniami, poleceniami i aplikacjami, podczas gdy inne początkowo wydają się być zagadką ze względu na swoją złożoność. Jednak gdy tylko rozpocznie się pierwsze szkolenie z nowego programu lub urządzenia, a ekspert przekaże nową wiedzę, zrozumiesz, jak ma funkcjonować nowy sposób pracy. W idealnym scenariuszu szkolenia pracowników lub wprowadzenie do nowych systemów będą również okazją do dyskusji.
Innowacje: programy mentorskie z potencjałem na przyszłość
Proces uczenia się jest czasami wspierany przez programy mentorskie, jak ma to miejsce w międzynarodowej spółce holdingowej BENTELER z siedzibą w Salzburgu. Firma, która zatrudnia około 30 000 pracowników w około 40 krajach, posiada specjalistyczną wiedzę w zakresie materiałów, produkcji i technologii dla sektorów motoryzacyjnego, stalowego/rurowego i dystrybucyjnego. Od samego początku zachęca się do interdyscyplinarnego transferu wiedzy, aby wszyscy pracownicy firmy mogli pogłębić swoją wiedzę na temat różnych działów. W BENTELER obejmuje to skuteczną koncepcję „praktykant uczy praktykanta”, w ramach której nawet młodzi pracownicy przekazują swoją wiedzę. Ocena wykazała, że proces ten działa bardzo dobrze. Ten dobry pomysł jest przykładem pokazującym, w jaki sposób można budować wiedzę cyfrową jako podstawę (poziom 1 i 2) do dalszej specjalizacji.
Przemysł 4.0 – nauka na nowych poziomach i w nowy sposób
Przykładem tego, jak można osiągnąć poprawę kompetencji cyfrowych w obszarze bezpieczeństwa IT, jest firma Deutsche Telekom AG, która zatrudnia około 226 000 pracowników, z czego ponad połowa pracuje poza granicami Niemiec. W firmie pracują również obok siebie różne pokolenia: zarówno osoby rozpoczynające karierę zawodową, które jako cyfrowi tubylcy mają zazwyczaj solidne podstawy kompetencji cyfrowych, jak i pracownicy, którzy są w firmie od dawna, ukończyli szkolenie zawodowe, praktykę lub studia i od tego czasu odbyli różne poziomy dalszego szkolenia. Ponieważ bezpieczeństwo IT i eksperci w tej dziedzinie są coraz bardziej poszukiwani, Telekom wprowadził „łańcuch edukacyjny” obejmujący różne programy szkoleniowe, którego celem jest kształcenie wysoko wyspecjalizowanych specjalistów ds. cyberbezpieczeństwa. Łańcuch edukacyjny obejmuje różne programy praktyk, szkoleń i studiów, a także warsztaty, ćwiczenia praktyczne i projekty. Pracownicy uczestniczyli w wewnętrznych szkoleniach w celu poszerzenia swoich kompetencji cyfrowych średnio przez 3,6 dnia w roku (dane z 2015 r.), w ramach których odbyło się około 32 000 seminariów. Inspiracja, która ilustruje, w jaki sposób można zorganizować podnoszenie kompetencji w przedsiębiorstwach (poziomy 3 i 4).
DigComp 2.1: osiem poziomów biegłości w zakresie kompetencji cyfrowych
Kompetencje cyfrowe – zestaw kluczy do przyszłości
Kiedy przyjrzymy się pięciu obszarom kompetencji i różnym poziomom biegłości DigComp 2.1, od podstawowego do wysoce specjalistycznego, a także towarzyszącym im głównym słowom kluczowym, szybko staje się jasne: umiejętności obsługi komputera to już przeszłość – cyfryzacja podnosi poprzeczkę dla każdej osoby i każdej firmy na nowy poziom. Zadania i problemy, z którymi będziemy mieli do czynienia w przyszłości, będą coraz bardziej złożone. Jednocześnie nabywanie kompetencji cyfrowych polega na stopniowym zrozumieniu tego, co dzieje się obecnie w społeczeństwie i świecie pracy w związku z cyfryzacją – na poziomie regionalnym, krajowym i międzynarodowym.
Kompetencje cyfrowe – doskonalenie krok po kroku, część III
Świat pracy w przyszłości będzie wymagał wyspecjalizowanych i wysoko wyspecjalizowanych pracowników oraz menedżerów, którzy przejmą inicjatywę i będą aktywnie i kreatywnie uczestniczyć w kształtowaniu cyfrowych procesów pracy jutra – poprzez pomysły i podejścia do rozwiązywania problemów w coraz bardziej złożonym świecie. Więcej na ten temat w części III bloga.