Jednym z najważniejszych sektorów gospodarki włoskiej jest przemysł modowy. Jest to sektor rynku, który generuje miliardy euro i sprawił, że znak „Made in Italy” stał się znany i ceniony na całym świecie. Nazwy wielkich domów mody – z których część została przejęta i włączona do zagranicznych międzynarodowych grup – są znane na całym świecie. Dzisiejszy sektor modowy opiera się na długiej tradycji sięgającej co najmniej renesansu (XV wiek) i czasów republik morskich (XVII–XIX wiek), kiedy to do władzy doszła klasa rządząca oparta na handlu międzynarodowym i kontaktach międzynarodowych. Rynek, który był zasadniczo ograniczony do basenu Morza Śródziemnego, sprzyjał pojawieniu się krawców i szwaczek, którzy potrafili ubierać starszych i władców tamtych czasów w wyrafinowane i eleganckie stroje.
I rzeczywiście, brokaty, koronki, tkaniny i dzianiny, które były kluczowym elementem najnowszej włoskiej mody, sięgają właśnie tych okresów, a w szczególności renesansu. Znacząca konsolidacja miała jednak miejsce pod koniec XIX wieku, a zwłaszcza w XX wieku, kiedy to powstały niektóre z najważniejszych firm, które do dziś z powodzeniem działają na rynku. Nastąpiło odejście od tego, co jeszcze niedawno było małymi, rodzinnymi zakładami krawieckimi i modystkami, na rzecz wysoce zorganizowanych i ustrukturyzowanych przedsiębiorstw przemysłowych. Przedsiębiorstwa te szybko zdobyły międzynarodowy zasięg, dając się poznać na całym świecie poprzez udział w targach i wydarzeniach branżowych, zawieranie umów z lokalnymi partnerami, a w szczególności otwieranie oddziałów i biur w krajach, w których sprzedawały swoje towary.
Rynek mody we Włoszech dzisiaj
Zanim przyjrzymy się, jak technologie cyfrowe zmieniają sposób funkcjonowania sektora modowego we Włoszech, powinniśmy sprawdzić, ile jest on wart dla całej gospodarki krajowej. Badanie przeprowadzone przez Dział Badań i Analiz Intesa Sanpaolo w 2018 r. na podstawie danych opublikowanych przez Włoski Narodowy Instytut Statystyczny (ISTAT) wykazało, że włoski system modowy osiągnął w 2017 r. wartość dodaną przekraczającą 24 mld euro, co stanowi 10% wartości dodanej w przemyśle wytwórczym. Zatrudniał on około 500 000 osób (15,5% ogółu zatrudnionych w przemyśle wytwórczym), zajmując czwarte miejsce w klasyfikacji ogólnej, po hutnictwie żelaza i stali, inżynierii mechanicznej oraz przemyśle spożywczym i tytoniowym. Według innego badania, przeprowadzonego przez R&S Mediobanca, całkowity obrót włoskiego sektora modowego przekroczył w 2017 r. 60 mld euro.
Od igły do CAD-CAM
Pojawienie się technologii cyfrowych w sektorze tak głęboko zakorzenionym w włoskiej kulturze było procesem stopniowym i nie zawsze liniowym, mimo że wiele ostatnich zmian zmieniło, a czasem nawet zrewolucjonizowało sposób funkcjonowania branży modowej. Najbardziej prozaicznym przykładem są technologie projektowania, które obecnie opierają się na oprogramowaniu do projektowania wspomaganego komputerowo (CAD) i są włączone do łańcuchów wartości, które obejmują również systemy produkcji wspomaganej komputerowo (CAM), zwłaszcza w sektorze odzieży gotowej. Oznacza to, że modele są coraz częściej projektowane na komputerach, które są również wykorzystywane do wszystkich testów materiałów, kolorów i kombinacji, a także do wyboru najbardziej odpowiednich metod produkcji. Jednym z najbardziej znaczących przykładów (a także jednym z pierwszych we Włoszech) był przykład firmy Missoni, która zastosowała tę technologię do produkcji dzianin (www.missoni.com) w oparciu o wzory zaprojektowane przy użyciu CAD, co pozwoliło skrócić czas tworzenia pierwszych próbek z dwóch miesięcy do... 24 godzin.
W rzeczywistości technologie CAD-CAM są najczęściej i najskuteczniej stosowane, gdy, tak jak w przypadku dzianin Missoni, wielkość produkcji i sprzedaży jest dość wysoka. Wynika to z faktu, że wykorzystują one kanały dystrybucji, takie jak domy towarowe, które są najbliższe tradycyjnym konsumentom. Nie wyklucza to oczywiście faktu, że tradycyjne „rzemieślnicze”, ręczne podejście do projektowania i produkcji rozszerzyło się na klientów z wyższej półki i bardziej luksusowe ubrania.
IInternauci, którzy w 2017 r. zakupili towary lub usługi online do użytku prywatnego
Wirtualne przymierzalnie
Obecnie opracowano metody, które pozwalają sprzedawcom odzieży i akcesoriów oferować klientom możliwość przymierzenia ubrań i wyboru kolorów w wirtualnej rzeczywistości, korzystając z ekranu zainstalowanego np. w przymierzalni, co pozwala „założyć” ubrania wirtualnie, oglądając je na ekranie.
Praktycznym przykładem tego rozwiązania jest rozwiązanie opracowane przez VEM Sistemi, integratora systemów z Emilii-Romanii w środkowej części Włoch. System wykorzystuje tzw. „magiczne lustro” – ekran, na którym klient może wirtualnie oglądać i przymierzać ubrania, wybierając kolory lub dodatki. Następnie mogą one zostać przesłane bezpośrednio do przymierzalni przez personel, który otrzymuje instrukcje w czasie rzeczywistym z komputera na smartwatchach podłączonych przez Wi-Fi.
Zarządzanie najbardziej elastycznym kanałem
Inny system rozwiązuje jeden z problemów, z którymi zwykle borykają się sieci handlowe przy otwieraniu nowych sklepów, zwłaszcza w miastach oddalonych od siedziby firmy. Zmniejsza on czas i koszty, a także trudności techniczne, sprawiając, że sklep jest wydajny i od razu produktywny.
Rozwiązanie oparte jest na technologii Cisco Meraki i zostało wdrożone w międzynarodowej sieci (ponad 120 sklepów) Gruppo La Perla (https://www.laperla.com/). La Perla, renomowany producent bielizny damskiej i męskiej, gorsetów, strojów kąpielowych, perfum i innych produktów, została założona przez Adę Masotti w Bolonii w 1954 roku i obecnie działa na całym świecie, posiadając własne sklepy we Francji, Hiszpanii, Niemczech i Stanach Zjednoczonych. Obecnie stosowany system umożliwia podłączenie i konfigurację nowych sklepów w bardzo krótkim czasie. W szczególności nie ma już potrzeby zatrudniania wykwalifikowanego personelu technicznego na miejscu, ponieważ wdrożenie systemu odbywa się w chmurze, w bardzo prosty i intuicyjny sposób.
Wyroby skórzane podążają utartym szlakiem
Również we włoskim sektorze modowym, ale tym razem w branży wyrobów skórzanych i obuwniczej, znajdujemy dwa przykłady optymalizacji produkcji.
Z jednej strony mamy firmę Del Brenta (https://www.delbrenta.com/) z Wenecji Euganejskiej, która projektuje i produkuje obcasy do damskich butów dla niektórych z czołowych marek modowych. Zoptymalizowała ona współpracę w zakresie produkcji dzięki serii systemów, które automatyzują spotkania w firmie i z klientami, a także etapy projektowania nowych modeli. Z drugiej strony mamy Piquadro (https://www.piquadro.com/), międzynarodową firmę produkującą wyroby skórzane z siedzibą w Apeninach Toskańsko-Emiliańskich, która wykorzystuje technologie informatyczne do optymalizacji przepływu informacji cyfrowych między różnymi działami zajmującymi się projektowaniem i produkcją swoich artykułów.
Gotowi na przyszłość
Wszystko jest gotowe do prawdziwej rewolucji cyfrowej w sektorze modowym we Włoszech, mimo że wiele firm – często małych lub średnich – nie zawsze dysponuje środkami finansowymi niezbędnymi do uruchomienia długoterminowych programów inwestycyjnych. Mimo to pojawienie się chmury obliczeniowej i technologii internetowych w połączeniu z komercjalizacją ICT – innymi słowy, rozpowszechnieniem coraz tańszych systemów, które są przyjazne dla użytkownika i można je dostosować do indywidualnych potrzeb – sprawia, że perspektywy na przyszłość wyglądają bardzo zachęcająco.
Postęp technologiczny w branży modowej z pewnością będzie miał wpływ na niektórych pracowników, zwłaszcza tych wykonujących prace fizyczne, ale kreatywni profesjonaliści i producenci odnajdują i nadal będą odnajdywać ogromne korzyści w systemach cyfrowych. Sieci sklepów odzieżowych będą w coraz większym stopniu zarządzane przy użyciu nowych technologii: coraz bardziej wydajne ściany wideo, wirtualna rzeczywistość i systemy multimedialne ułatwią pracę sprzedawcom, którzy będą pełnić bardziej doradczą rolę. Od tworzenia nowych ubrań i tkanin po produkcję i sprzedaż, technologie informacyjne i komunikacyjne z pewnością otworzą interesujące scenariusze dla rynku modowego. Zwłaszcza we Włoszech, gdzie stanowi on znaczną część krajowego PKB.